Промышленная соль   Промышленная соль    Соль Экстра  Соль Экстра   salt for Water treatment and electrolysis  salt for Water treatment and electrolysis  



   کارخانه نمک
   نمک صنعتی مناسب من ››
   انواع بسته بندی
   آنالیز محصولات ››
   فروش نمک - خرید نمک
   گواهی نامه ››
   دانستنی ها ››
   درباره انواع نمک ››
   طبیعت نمک درایران ››
   اخـبـار نمک
   آزمایشگاه نمک و کنترل کیفیت
   Salt factory
   مصنع الملح
   تماس با ما
   جستجو در سایت












  شمسی   

               

 

دانستنی ها  اهمیت ساختمان گنبدهای نمکی در زمین شناسی نفت 

دانستنی ها ، اهمیت ساختمان گنبدهای نمکی در زمین شناسی نفت

 نفتگیرهای گنبد نفتی  (Salt dom traps):

نمک گنبدهای نمکی در ابتدا به صورت لایه‌های رسوبی است و در حوضه‌های مختلف به سن پرکامبرین - کامبرین (مثلا زاگرس ایران) تا دوران سنوزوئیک (زاگرس ، ایران مرکزی و رومانی) وجود داشته‌اند. وزن مخصوص نمک از دیگر سنگ های رسوبی کمتر و خاصیت شکل پذیری (Plasticity) آن بیشتر است. چنان چه نمک در زیر طبقات ضخیم قرار گیرد، به علت حرارت زمین و فشار ناشی از وزن طبقات به حالت نیمه سیال در می‌آید و چون وزن مخصوصش از سنگهای فوقانی کمتر است به لایه‌های بالایی که معمولا قله تاقدیس ها و یا سطوح گسلی است، نفوذ نموده و به طرف سطح زمین حرکت می‌کند. هنگامی که توده نمک به صورت ستون استوانه‌ای شکل درآمد، اختلاف فشار استاتیک در ستونی که استوانه نمک در آن قسمت قرار دارد و قسمتهای مجاور آن بیشتر شده و به حرکت توده نمک شتاب بیشتری  می‌دهد. نفتگیرهای گنبد نمکی نسبت به سایر انواع نفتگیرهای ساختمانی وضع پیچیده تری داشته و به علت مکانیسم تشکیل آن که شکافتن طبقات فوقانی را در پی دارد، با گسلهای متعدد همراه است.


گنبدهای نمکی هرمز:

گنبدهای نمکی هرمز در خلیج فارس جزایر کوچکی را تشکیل می‌دهند. نمک های هرمز در جنوب ایران، چین‌های دوران سوم کوههای زاگرس را بدون داشتن جهت خاصی سوراخ کرده است. به طوری که در تمام محل های ممکن از قبیل قله ، پهلو ، محور تاقدیس، محور ناودیس و در روی گسل ها دیده می‌شود. این گنبدهای نمکی با رسوبات دوران سوم ، کرتاسه و به طور محلی با ژوراسیک، دارای سطح برخورد ریاپریک است. بنابراین به طور محقق سن آنها از ژوراسیک قدیمی تر است. به طور کلی فعلا سن این تشکیلات را به پروتروزوئیک یا اینفراکامبرین نسبت می‌دهند و آن را هم ارز جانبی تشکیلات دولومیتی سلطانیه در ایران شمالی می‌دانند. به نظر می‌رسد که حرکات کوهزایی آسینتیک حداقل در شمال کرمان موجب پیدایش حوضه و یا حوضه‌هایی جهت تشکیل رسوبات نمکی هرمز گردیده است.

 گنبدهای نمکی هرمز در طی حرکات کوهزایی آلپ در طبقات فوقانی خود تزریق شده اند. وجود گنبدهای نمکی، نتیجه تزریق پلاستیکی سنگ نمک در سنگهای رسوبی اطراف است. نمک هسته گنبدهای نمکی از طبقات زیرین مشتق می‌شود. علت اساسی حرکت نمک و گنبدهای نمکی به طور دقیق معلوم نیست. عده‌ای از زمین ‌شناسان عقیده دارند که نیروهای تکتونیکی ، عامل اصلی حرکت گنبدهای نمکی است. چنانچه در رومانی، فشارهای افقی، عامل اصلی حرکت نمک و تشکیل گنبدهای نمکی است و طرز توسعه و وضع گنبدهای نمکی با محور چین خوردگی های مهم ناحیه تطبیق می‌کند.

پدیده‌های مؤید جریان و شکل پذیری نمک در گنبدهای نمکی:

·        حرکت نمک به صورت یخچال در اطراف گنبد

·        انحنا و گنبدی شکل شدن طبقات رویین نمک در گنبدهایی که نمک آنها هنوز به سطح زمین نرسیده است

·        وجود کلاهک (Cap rock) در روی گنبدهای نمکی

·        میادین مهم نفت و گاز در نفتگیرهای گنبدهای نمکی

·        نفتگیرهای آمریکا

·        نفتگیرهای اروپا

·        گنبدهای نمکی ایران

·        حوضه رسوبی زاگرس (خلیج فارس)

·        گنبدهای نمکی جنوب سمنان (کویر مرکزی)

·        انواع نفتگیرهای حاصل از گنبدهای نمکی

·        نفتگیر کلاهک گنبد نمکی

در بالای ستون نمک ، کلاهک برشی از خرده سنگ های سختی که از طبقات، نمک جدا نموده اند، تشکیل می‌شود. این برش اگر در شرایط مناسب قرار گیرد می‌تواند محل تجمع نفت و گاز گردد. بدیهی است در این نوع نفتگیر، گنبد نمکی هنوز در سطح زمین ظاهر نشده است.

نفتگیرهای دامنه‌ ای گنبد نمکی:

گنبد نمکی از شروع حرکت، طبقات فوقانی را خم نموده و سپس آنها را شکسته و شیبی در خلاف جهت حرکت ستون نمک به آنها می‌دهد. این لایه‌های شیب دار در فراشیب به ستون نمک که نفوذ ناپذیر است، ختم می‌شوند. اگر این لایه‌ها دارای توالی مناسبی از سنگ مخزن و سنگ پوششی بوده و نفت نیز در منطقه تولید شده باشد، ممکن است کانسار نفت به طور قابل توجهی در دامنه گنبد نمکی تشکیل شود.

نفتگیر فوق کلاهک (Super Car trap):

اگر گنبد نمکی به سطح زمین برسد ممکن است باعث انحنا طبقات فوقانی شده و نفتگیرهای تاقدیسی گنبدی شکلی را ایجاد نماید که می‌توانند در رده نفتگیرهای تاقدیسی هم قرار گیرد. میدان نفتی دمام در عربستان سعودی نمونه‌ای از این نوع نفتگیر است.

نفتگیرهای چینه‌ای  (Stratigraphy traps):

در سنگ مخزن مناسبی که حرکت هیدروکربن ها در آن میسر است و بر روی آن،  سنگ پوشش قرار دارد، قطع نفوذپذیری در جهت فراشیب (Up dip) ،اثر وجود تاقدیس یا گسل را در تجمع نفت و گاز دارد. قطع نفوذ پذیری ممکن است سریع و یا تدریجی باشد و طبقه به طور جانبی و به آرامی تغییر رخساره دهد (برای مثال از ماسه سنگ به ماسه سنگ رسی و نهایتا رس تغییر کند). در سنگهای آهکی نفوذ پذیر، تغییر رخساره به آهک مارنی و نهایتا به مارن و شیل صورت می‌پذیرد. شیب دار بودن لایه نفوذ پذیر حتی به مقدار کم، عاملی لازم برای ایجاد نفتگیرهای چینه‌ای است. کشف نفتگیرهای چینه‌ای به مراتب دشوار تر از یافتن نفتگیرهای ساختمانی است. زیرا مطالعات چینه شناسی و رسوب شناسی دقیق و پیگیری، لازم دارد.

نفتگیرهای ریفی:

گرچه در بین ریفهای جدید، ریفهای مرجانی عمومیت دارند ولی در دوران های گذشته زمین شناسی جانداران مختلفی نظیر آلگهای آهکی ، بریوزوآ (Bryozoa) ، اسفنج (Sponges) نیز ریف ساز بودند. بدنه اصلی ریف پس از سنگ شدن نیز بسیار متخلخل و نفوذپذیر است. طرف رو به دریای ریف (Fore reef) و رو به خشکی ریف (back reef) را واریزه‌های ریف (Reef talus) تشکیل می‌دهند که با شیب زیاد به بخش عمیق تر دریا سرازیر می‌شوند.

 

 

  عناوين مرتبط :




کليه حقوق اين سايت برای شرکت سپید دُر شایان محفوظ است

برنامه نويسی : اصفهان هاست

sepidor.com