Промышленная соль   Промышленная соль    Соль Экстра  Соль Экстра   salt for Water treatment and electrolysis  salt for Water treatment and electrolysis  



   کارخانه نمک
   نمک صنعتی مناسب من ››
   انواع بسته بندی
   آنالیز محصولات ››
   فروش نمک - خرید نمک
   گواهی نامه ››
   دانستنی ها ››
   درباره انواع نمک ››
   طبیعت نمک درایران ››
   اخـبـار نمک
   آزمایشگاه نمک و کنترل کیفیت
   Salt factory
   مصنع الملح
   تماس با ما
   جستجو در سایت












  شمسی   

               

 

دانستنی ها  گنبدنمکی 

دانستنی ها ، گنبدنمکی

گنبد نمکی:

به برجستگی هایی که توسط نمک به علت حرکات و بالا آمدن آن ایجاد می‌گردد، گنبد نمکی  Saltdom) ) می گویند. بدیهی است شکل ظاهری گنبدهای نمکی یکسان نبوده و به سنگ های پوششی، فشار درونی و میزان نمک بستگی دارد. به عبارت دیگر گنبد نمکی عبارت است از ساختمان زمین ‌شناسی گنبدی شکلی که هسته آن از نمک تشکیل شده است. از نظر مکانیسم تغییر شکل ، نمونه تغییر شکل، پلاستیکی است. حرکت این گونه مواد پلاستیکی سبب ایجاد چین می‌شود و به همین جهت از نظر زمین شناسی ساختمانی قابل مطالعه و بررسی است.

اجزای گنبدهای نمکی:

هر گنبد نمکی شامل یک هسته مرکزی متشکل از نمک و سنگهای رسوبی ای که اطراف هسته مرکزی را احاطه می‌کند، می‌باشد. معمولاً از رسوبات نمکی، هسته مرکزی جوانتر است. در بیشتر گنبدهای نمکی ، سطح فوقانی به وسیله طبقات رسوبی پوشیده شده و تشکیل پوششی را می‌دهد که به آن پوش سنگ می‌گویند. در بعضی از گنبدهای نمکی، ضخامت پوش سنگ به چند صد متر می‌رسد و بعضی از گنبدهای نمکی نیز فاقد پوش سنگ است. مثلا گنبد نمکی قم که در شمال ارتفاعات زنگار منطقه قم قرار دارد، فاقد پوش‌سنگ است. پوش سنگ ها معمولاً متشکل ازسنگ های آهکی است . در بعضی از موارد، پوش سنگ حاوی ذخایری از مواد گوگردی است

شکل گنبد نمکی:

از نظر جکسون و تالبوت (1986) ، ساختمانهای نمکی ممکن است به صورت تاقدیس نمکی (Salt anticlines)، بالشهای نمکی(Salt pillows) ، برجستگی های تیغه مانند نمکی(Saltridges) ، امواج نمکی(Salt Waves) ، استوکهای نمکی (Salt stocks) و غیره باشد. شکل گنبد نمکی متغیر است. دیواره بسیاری از گنبدهای نمکی دارای شیب زیاد (حدود 80 تا 90 درجه) به طرف خارج است. گنبدهای نمکی متقارن، کمیاب و اغلب گنبدها، نامتقارن و شیب دیواره‌ها در جهات مختلف، متفاوت است. مقطع بیشتر گنبدهای نمکی نزدیک به دایره و در بعضی از گنبدها بیضی شکل است. گسترش افقی گنبدها بسیار متغیر و اغلب چندین کیلومتر است

انوع گنبدهای نمکی از نظر عمق سطح فوقانی:

گنبدهای نمکی کم عمق :معمولا فاصله سطح فوقانی این گنبدها از سطح زمین، کمتر از یک کیلومتر است (گنبد های نمکی در ایران)

گنبدهای نمکی دارای عمق متوسط :سطح فوقانی آنها بین یک یا 1.5 کیلومتری سطح زمین قرار دارد.

گنبدهای نمکی عمیق :فاصله آنها از سطح زمین از 1.5 کیلومتر متجاوز است. اطلاعات حاصل از حفاری ها نشان می‌دهد که بعضی از گنبدهای نمکی در اعماق بیش از 3000 متر از سطح دریا وجود دارند.

مکانیسم تشکیل گنبدهای نمکی:

حرکت نمک با توجه به خاصیت شکل پذیری آن به سمت بالا، ضخامت طبقات قابل توجهی را متحمل می شود و این ضخامت باید به اندازه‌ای باشد که نیروی محرکه‌ای جهت جابه جایی آن به وجود آید. بنابراین سرعت حرکت نمک نمی‌تواند در همه جا یکسان باشد. در این صورت با حرکت نمک به سمت بالا قدرت و نیروی محرکه فوق کاهش یافته  و رسوبات نمک با افزایش بار، حرکت قائم خود را ادامه می‌دهند. این حرکت می‌تواند در هر سال از 0.1 تا یک میلیمتر باشد

منشا گنبدهای نمکی:

در نقاطی که گنبدهای نمکی یافت می‌شوند، اغلب در زیرزمین لایه‌های ضخیمی از نمک وجود دارد که به لایه‌های تغذیه کننده گنبد نمک موسوم است. ضخامت این لایه‌های نمک متفاوت است و در بعضی موارد استثنایی ممکن است این ضخامت از هزار متر بیشتر باشد. به نظر نِتِلتُن (‌‌Nettelton) اگر در بالای یک طبقه نمک اصلی، تاقدیسی با شیب بسیار ملایم وجود داشته باشد، نمک به سمت بالا حرکت می کند و از لایه‌های تغذیه کننده بیرون کشیده می‌شود. در انتها نمک در طبقات نمکدار مجاور ممکن است به اندازه‌ای نازک و فشرده شود که افزایش بیشتر نمک غیرممکن گردد. نازک شدن طبقات نمکدار موجب فرو نشستن طبقات رویی آنها و ایجاد شیب به طرف خارج از گنبد می‌شود. این شیب در فاصله دور به طرف گنبد است و در نتیجه ناودیسی به وجود می‌آید که به نام ناودیس حاشیه‌ای یا کناری معروف است. ضخامت لایه‌های تغذیه کننده نمک متفاوت است و یکی از راه هایی که برای تعیین ضخامت این لایه‌ها به کار می‌رود، تعیین گودی ناودیس‌های کناری گنبدهای نمک است. از آنجایی که این ناودیسها به احتمال زیاد بر اثر تغذیه نمک به گنبدهای نمکی در اطراف آن تشکیل می‌شوند، باید لایه نمک حداقلی برای ضخامتی معادل گودی ماکزیمم ناودیس وجود داشته باشد

اشکال مختلف گنبدهای نمکی:

گنبدهای نمکی متقارن :کمیاب تر بوده و شیب آنها در طرفین تقریباً مساوی است.

گنبدهای نمکی نا متقارن :این گنبدها، فراوانی بیشتری داشته و شیب دامنه اطراف آن ها نامساوی است. شکل کلی مقطع عرضی گنبدهای نمکی عمدتا دایره و در برخی از آنها بیضی شکل است. گسترش آن در روی زمین از 500 متر تا 8 کیلومتر (در آمریکا) و در شمال شرقی دریای خزر بین 5 تا 12 کیلومتر گزارش شده است.

       

  عناوين مرتبط :




کليه حقوق اين سايت برای شرکت سپید دُر شایان محفوظ است

برنامه نويسی : اصفهان هاست

sepidor.com